Portakal üreticisi aracıdan dertli Tarlada 2 lira olan portakal tezgahta 7 liraya kadar çıkıyor

Türkiye’de narenciye üretiminde manâlı iller aralarında yer alan Aydın’da portakal ve mandalina hasadına devam eden üreticiler aracılardan tasa yanarken, tarlada 2 liraya satılan portakalın metropol şehirlere varıncaya kadar birçok elden geçerek tezgahlarda 7 liradan tip bulduğunu belirtti.
Portakal üretiminde Türkiye’nin sayılı havzalarından biri olan Aydınlatılmış’da rekolte geçen seneye göre arttı. Portakal, tonaj ve kalibre olarak üreticisinin yüzünü güldürürken, üreticiler aracıların çokluğu sebebiyle vatandaşların mahsul alırken bundan böyle tane hesabı yapmaya başladığını ifade ederek bu konuya bir çözüm bulunmasını istedi.

“İhracat olursa ürün değerlenir”
İhracatın durumuna tarafından portakal fiyatlarının da artma gösterdiğini açıklayan Köşk ilçesindeki portakal üreticisi Ümit Ertem, “Ürünümüz bu yıl hoş. Mandalina da birazcık rekolte düşüklüğü var oysa portakal mahsul olarak, tonaj ve kalibre olarak da iyi durumda. Sulanmayan bölgelerde küçük kalsa da suyu olan bölgelerde kalibre yeterli. Portakalı keza halde gönder satmak için topluyoruz keza de ambara koyarak 23 ay bekletip o şekilde değerlendiriyoruz. Hal fiyatları birazcık gevşekti. Fakat suluk devreye girdikten sonradan kendini topladı. Ambar fiyatlarının ne olacağını bilmiyoruz. 3 ay sonra belki bugünkü sattığımız fiyattan da satabiliriz, olur ya yüzde 7080 farkla da satabiliriz. O birazcık ucu soyut bir şart. Portakalın çok güzel bedel kazandığı yıllar da oldu ama sonunda layık kazanmayıp hiç satılmadığı yıllar da oldu. Bu azıcık ihracat ile alakalı. Malın belirlenmiş bir kısmı yurt dışına ihracat olarak giderse iç piyasada mal değerleniyor, mülk eksildiği için değerini koruyor. Olmadığında da bu malın hepsi yurt içinde tüketilmek zorunda kalıyor. Yurt içinde tüketim durumunda da bu sefer malda fazla aşırı bir bolluk oluyor. Bu durumda da alıp satanlar, halciler ve komisyoncular ‘nasılsa ihracat değil’ diyerek jurnal veya haftalık olarak fiyat düşürüyor. Üreticinin de bu duruma aleyhinde yapabileceği bir şey olmuyor. Ya satıp borcunu ödeyip önünü görecek veya satmayacak çürütüp dökecek” dedi.

“Kilosu 2 liraya ülkü satılıyor”
Fiyatların ürünün kalitesine göre değiştiğini kaydeden Ertem, “Fiyatlar suluk bazında 70 kuruş, ikinci zirve dediğimiz irtifa dediğimiz ürün 1 lira 20 kuruş, diğer kalibre olarak akıcı olarak adlandırılan büyük ve hoş zirve portakal da 1 lira 70 kuruş ile 2 TL aralarında. Bunlar emrindeki haldeki komite dahil fiyatları. Bu malların 15 güne değin dayanma gücü var. Cümbür Cemaat hal için ürün kestiği vakit bu durumda hal fiyatı 1 lira 60 kuruş seviyelerine düşüyor. Fakat kesim az olduğunda ve alıcı dışarıdan geldiğinde malı almaya başladığı vakit fiyat 2 bin lira civarına çıkıyor. Genelleme yapacak olursak şimdi ürünlerimiz 1 lira 60 kuruş ila 2 lira arasında satılıyor. İşlenmiş üründe ise bu fiyat ast değişiyor. O durumda halci ya da pazarcı ürünü alıyor, bizim buradaki mumlama fabrikalarına gidiyor. Burada üzerini bilinen sözcük grubu ile cila çekiliyor ve altlarına birer tane kart konuyor. Bu durumda da kiloda 50 kuruş gibi bir maliyet daha oluyor. 2 liranın üstüne 50 kuruş daha ekleniyor” diye konuştu.

“Araya ne dek çok arabulucu girerse fiyat da böylece fazla artıyor”
Imalatçı olarak kendilerinin 2 liradan sattıkları portakalların metropol şehirlerdeki tezgahlarda 7 liraya kadar çıkan fiyatlarla satıldığını ve bunun nedeninin de araya giren aracıların çokluğu olduğunu sözlerine ekleyen portakal üreticisi Ertem sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bizim sıkıntımız üretici olarak direk tüketiciye ulaşamıyoruz ve malımızı uç pazara götürüp tek tek satma şansımız değil. Arada mecburen halciler olacak. Biz burada bir hale mülk veriyoruz hal komisyonunu kesip koyuyor. Araya akaryakıt ve gezi maliyeti de giriyor. Bu mülk İstanbul’a gittiğinde oradaki halci malı oraya kadar getirdiği için o da üzerine bir fiyat daha koyuyor. Oradan pazarcıya veya manava gidiyor, onlar da karını yansıtıyor derken bu böyle katlanıp gidiyor. Bizim burada ışık halkası 1 lira 60 kuruştan sattığımız portakal İstanbul’a vardığı zaman 5, 6 veya 7 liraya satılıyor. Aracılar ne dek çoğalır tümü de kârını üzerine koyarsa tüketiciye gidene dek vatandaşın yiyemeyeceği seviyelere çıkıyor. Mesela bizim burada 1,52 lira arasında satılırken, İstanbul ve İzmir’deki vatandaşlar yaklaşık olarak tane hesabı yapıyor. Bugünün şartında girdi fiyatlarımıza bakarsak fiyattan hoşnut değiliz. Ama beterin beteri var. Bu malı hiç satmayıp çöpe dökmüş de olabilirdik. Onun için memnunuz. Fakat çiftlik sahibi her zaman gönlü geniştir, üretici elinden geldiğince daha çok ve daha kaliteli üretmek için uğraş harcar. Şartlar elvermediği süre da çiftçinin de yapabileceği bir şey kalmıyor.”

Anadolu Ajansı, DHA, İHA göre geçilen tüm Aydın haberleri, bu bölümde Haberturk.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Aydınlatılmış Haberleri alanında bulunan haberlerin hepsinin yasal muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Yorum yapın